Alkoholowy zespół płodowy (FAS) i jego skutki
Pin It

Kiedy rok temu 20-letnia kobieta urodziła dziecko mające 1,4 promila alkoholu, informacja ta obiegła wszystkie media. Niestety, nie jest to jednak jedyny taki przypadek z ostatnich lat. Każdy z nich budzi oburzenie i często jest kojarzony ze środowiskami patologicznymi. Krytyka tego typu zachowań przychodzi z łatwością i wydaje się czymś oczywistym. Obraz kulturalnej, wykształconej przyszłej mamy, która okazjonalnie sięga po drinka czy lampkę wina do tego nie pasuje. Możliwie, że trudniej jej zrozumieć, że w ten sposób również szkodzi swojemu dziecku.

Ciągłe przypominanie o tym, że alkohol w ciąży jest kategorycznie zabroniony, wydaje się truizmem. Niedorzecznością jest natomiast to, kiedy przyszła matka sięga butelkę piwa z etykietką zawierającą charakterystyczne logo informujące o zakazie spożywania alkoholu w ciąży. Można by uznać, że ilość wiadomości na ten temat jest już na tyle wystarczająca, że tworzenie kolejnych artykułów o skutkach picia alkoholu w ciąży jest zbędne. Dany tekst można sprowadzić do bardzo prostego rachunku: ciąża = abstynencja.

Polecamy: Niewielka ilość alkoholu w ciąży jest szkodliwa dla płodu

Krótkowzroczne decyzje

Kiedy dziecko zaczyna mieć problemy w szkole, nie potrafi czegoś zapamiętać, trudno mu się skoncentrować, nie umie nawiązać kontaktu z rówieśnikami – zaczynamy szukać  przyczyn takiego zachowania, nierzadko obarczając dziecko winą za to, że nie potrafi sobie z czymś poradzić. Doszukiwanie się źródła problemu w kilku kieliszkach wina wypitych w czasie ciąży wydaje się absurdem. Matki często na usprawiedliwienie swojego postępowania posługują się argumentem typu „piłam czasami w ciąży i urodziłam zdrowe, piękne dziecko”. Skutki tej krótkowzrocznej decyzji – sięgania po alkohol w ciąży – mogą być jednak zauważalne nawet kilka lat po porodzie.

Wiele kobiet o tym, że jest w ciąży, dowiaduje się dopiero pod koniec pierwszego trymestru. W tym czasie w rozwoju dziecka zachodzą dynamiczne zmiany i następuje rozwój wszystkich najważniejszych organów wewnętrznych. Kontakt z alkoholem prowadzi wówczas do nieodwracalnych uszkodzeń płodu. Picie mocniejszych trunków w dalszych etapach ciąży jeszcze bardziej osłabia u dziecka rozwój mózgu, uszkadza jego mięśnie, gruczoły, kości i skórę, wpływa na zaburzenie rozwoju wzrostu oraz może być przyczyną poronienia.

Dowiedz się więcej: Picie alkoholu w trzecim tygodniu ciąży powoduje zmiany epigenetyczne u płodu

FAS

Według magazynu Journal of American Medical Association na świecie rodzi się więcej dzieci z FAS niż z zespołem Downa. FAS (ang. Fetal Alcohol Syndrome) czyli alkoholowy zespół płodowy jest skutkiem oddziaływania alkoholu na płód w okresie prenatalnym. Jego objawami są zaburzenia umysłowe i fizyczne takie jak: anomalia rozwojowe, dysfunkcja mózgu, opóźnienie umysłowe, zaburzenia w uczeniu się oraz zaburzenia psychologiczne. Alkohol wypity przez matkę z łatwością przenika przez łożysko i dostaje się do krwioobiegu płodu, powodując szkody w jego rozwoju. Dzieci, u których zdiagnozowano FAS, posiadają pewne cechy charakterystyczne zarówno w wyglądzie, jak i w zachowaniu.

Zaburzenia rozwojowe związane z wyglądem to:

  • niska waga,
  • zahamowanie wzrostu, zarówno przed jak i po porodzie,
  • mała głowa,
  • szeroko rozstawione oczy, krótkowzroczność, zez,
  • krótki zadarty nos, brak rynienki podnosowej,
  • źle ukształtowane uszy,
  • mała szczęka,
  • spłaszczona środkowa część twarzy,
  • cienka górna warga,
  • nierozwinięte paznokcie,
  • krótka szyja

Pojawienie się w wyglądzie dziecka kilku z wyżej wymienionych cech wraz z objawami związanymi z zaburzeniem ośrodkowego układu nerwowego oraz wywiadem, który potwierdza, że matka spożywała w ciąży alkohol prowadzi do zdiagnozowania FAS.

Poważnymi konsekwencjami spożywania napojów wyskokowych w ciąży są uszkodzenia układu nerwowego. Zaburzenia te zaczynają objawiać się wraz z dorastaniem dziecka (np. w szkole). Nie są one związane z zachowaniami, ale z systematycznym niszczeniem mózgu u rozwijającego się płodu.

Do uszkodzeń tych zaliczamy:

  • problemy z koncentracją,
  • problemy z zapamiętywaniem,
  • niższe IQ,
  • brak umiejętności rozumienia pojęć abstrakcyjnych (np. matematyka, pieniądze, czas),
  • nadmierna aktywność,
  • nieumiejętność radzenia sobie z problemami,
  • trudności z nawiązywaniem relacji,
  • problemy ze sferą seksualną,
  • skłonność do depresji,
  • niska samoocena,
  • nadwrażliwość na bodźce (dźwięk, dotyk),
  • drażliwość,
  • problemy z nauką, z wykorzystaniem wcześniej zdobytej wiedzy, gromadzeniem informacji,
  • podatność na manipulację,
  • brak dojrzałości emocjonalnej i społecznej,

U dzieci, które były narażone w okresie prenatalnym na działanie alkoholu oraz u których można zauważyć niektóre z powyższych objawów (ale nie posiadają pełnoobjawowego FAS) stwierdza się FAE (ang. Fetal Alkohol Effects).

Polecamy: Picie alkoholu w ciąży zaburza rozwój mózgu dziecka

Zdiagnozowanego FAS nie da się wyleczyć, dzięki odpowiedniej terapii można jedynie zmniejszyć jego objawy.

9 września obchodzony jest Światowy Dzień FAS. Jego celem jest uświadamianie kobiet o skutkach picia alkoholu w ciąży. Po raz pierwszy został on zorganizowany w 1999 roku (9.09.1999 – liczba dziewięć to symbol ciąży). W Polsce obchodzony jest od 2004 roku.

Spodnie dla niemowlaka (2).png

FAS za granicą

Zgodnie z badaniami prezentowanymi przez  PARPA (Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych) 3/4 kobiet w Czechach pije alkohol, przy czym 1/3 z nich kontynuuje picie alkoholu podczas pierwszych trzech miesięcy ciąży, a 16% pije nawet do 6 miesiąca. W Niemczech natomiast co roku rodzi się około 2200 dzieci z FAS. We Francji i Anglii ponad 6 000 dzieci przychodzących na świat każdego roku cierpi z powodu wad fizycznych i szkód psychicznych spowodowanych przez to, że będąc w łonie matki były one biernymi konsumentami alkoholu. W Stanach Zjednoczonych co roku rodzi się 5000 dzieci z FAS, dziesięć razy więcej rodzi się z „lżejszymi” formami uszkodzeń spowodowanych przez picie matek w czasie ciąży.

Mity 

„Niemal jedna trzecia (31,7 proc) badanych przez Ipsos Polaków spotkała się z opinią, iż kobieta w ciąży powinna spożywać regularnie niewielkie ilości czerwonego wina. Ankietowani na pytanie, gdzie spotkali się z twierdzeniem, iż picie małych ilości czerwonego wina wpływa korzystnie na kobiety w ciąży, aż w 16% przypadków wskazywali na lekarza” – podają wyniki badania przeprowadzone na zlecenie Fundacji „Rodzić po ludzku” w 2005, opublikowane przez PARPA. Twierdzenie, że odrobina alkoholu w ciąży nie zaszkodzi, a nawet poprawi krążenie i poziom żelaza jest jednym z najpopularniejszych mitów na ten temat. Sięgając po każdą, nawet najmniejszą dawkę trunków zwiększamy ryzyko wystąpienia negatywnego wpływu na rozwój dziecka. Już w niewielkich ilościach alkohol z łatwością przenika przez łożysko, a po niespełna godzinie stężenie alkoholu we krwi dziecka jest takie samo, jak we krwi jego matki. Trudno określić jaka dawka napojów wyskokowych jest szkodliwa dla płodu, niemniej stawka (zdrowie maleństwa) jest zdecydowanie zbyt wysoka w stosunku do chwilowej zachcianki przyszłej mamy. Bezpieczna ilość alkoholu w ciąży nie istnieje. Istnieje natomiast ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, FAS, zaburzeń i innych objawów.

Mamy, które na okres ciąży nie chcą popadać w skrajność często decydują się na piwo czy wino bezalkoholowe. Specjalisci zalecają jednak, aby i w tym przypadku zachowywyać ostrożność. Niektóre z tego typu napojów mogą zawierać ok. 0,4-0,5% alkoholu.

Alkohol i przyszły tata

Z alkoholu powinien zrezygnować również przyszły tata starający się o potomka. Na trzy miesiące przed planowanym poczęciem lepiej ograniczyć spożywanie trunków. Alkohol wpływa na jakość nasienia, a u regularnie pijących mężczyzn uszkodzenia DNA w spermie wpływają na wady wrodzone ich dzieci.

Polecamy: Co może mieć wpływ na płodność?

Reaguj

Świadomość na temat zagrożeń związanych z piciem alkoholu w ciąży wzrasta, jednak mimo to, wciąż zdarza się, że sami przyzwalamy na to, aby przyszłe matki sięgały po alkohol. Już sam fakt proponowania i nakłaniania do toastu z jakiejś okazji (a przecież nie sposób uniknąć w czasie ciąży istotnych uroczystości rodzinnych, rocznic, Sylwestra itp.) jest niedopuszczalny. „Blisko 15% badanych widziało kobietę w ciąży spożywającą alkoholW większości tych przypadków (62%) kobieta ciężarna piła piwo, ponad jedna czwarta (27%) świadków dostrzegła kobietę pijącą wódkę lub inny napój spirytusowy (w 2005 – 29%), a co piąty z nich widział kobietę w ciąży pijącą wino (w 2005 – 29%)” – informuje PARPA.

Polecamy: Używki w ciąży – problem polskich kobiet?

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

BRAK KOMENTARZY

Odpowiedz