Pin It

Planujesz ciążę? Na liście rzeczy do zrobienia powinna się znaleźć wizyta u stomatologa i to pewnie nie tylko jedna. Zanim rozpoczniecie starania o dziecko, musisz wyleczyć wszelkie ubytki, również te niepozorne. W czasie ciąży wszelkie infekcje w obrębie jamy ustnej ulegają nasileniu, więc niewielka „dziurka” może w konsekwencji wymagać leczenia kanałowego. Jak dbać o zęby w czasie ciąży i przed nią?

Dlaczego to takie ważne?

Doskonale rozumiesz, dlaczego powinnaś sięgać po kwas foliowy. Rozumiesz też, że potrzebne są badania ginekologiczne i analizy krwi. Ale dlaczego akurat zęby i dziąsła wymagają szczególnej uwagi? Odpowiedź jest bardzo prosta: bakterie, które namnażają się w ich obrębie, mogą bez żadnych przeszkód zawędrować krwiobiegiem do rozwijającego się płodu. Wiele badań sugeruje, że istnieje powiązanie między stanem zapalnym przyzębia u kobiet w ciąży a zwiększonym ryzykiem przedwczesnego porodu i niską masą urodzeniową malucha. Jak to możliwe?

„Podejrzewa się, iż patogeny obecne w płytce nazębnej i produkty ich metabolizmu mogą na drodze hematogennej kolonizować błony płodowe, prowadząc w konsekwencji do syntezy prostaglandyn odpowiedzialnych za stymulacje skurczów macicy i przedwczesnego porodu ” – czytamy w publikacji „Badania kliniczne przyzębia kobiet z ciążą powikłaną i prawidłową ”.

Co więcej, negatywny wpływ złej kondycji zębów i dziąseł ujawnia się już na etapie starania się o dziecko. Taki wniosek wysunęli australijscy naukowcy na podstawie badania z udziałem blisko 4 tys. kobiet będących w 12. tygodniu ciąży. Możliwe, że stan zapalny dziąseł prowadzi do rozwoju stanów zapalnych zlokalizowanych w innych miejscach w organizmie, w tym w obrębie wyściółki macicy. To z kolei może utrudniać implantację zapłodnionej komórki jajowej.

Ciąża nie sprzyja zębom

O higienę jamy ustnej należy zadbać jednak nie tylko wtedy, gdy dopiero planujemy powiększenie rodziny. Szczoteczka, nitka i płyn do płukania powinny stać się nieodłącznymi towarzyszami codziennej porannej i wieczornej toalety także już w czasie trwania ciąży. Nawet te przyszłe mamy, które dotychczas mogły się pochwalić mocnymi i zdrowymi zębami, zauważają niepokojące zmiany. Pojawiają się nowe ubytki, dziąsła są opuchnięte i bolesne. Szacuje się, że tzw. ciążowe zapalenie dziąseł występuje u 35-100 proc. kobiet, a objawy nasilają się między 14. a 30. tygodniem. Jakie są przyczyny tych zmian?

Wszystkiemu winne są zawirowania hormonalne, które zachodzą w organizmie przyszłej mamy. Estrogeny i progesteron wpływają na przepuszczalność naczyń krwionośnych i na mikrokrążenie w obrębie dziąseł. Efekty? Obrzęk, rozpulchnienie, przekrwienie… Obawiając się krwawień i pogorszenia sytuacji, krócej i mniej dokładnie czyścimy zęby szczoteczką. W „kieszonkach” formujących się w opuchniętych dziąsłach gromadzą się resztki jedzenia i intensywnie namnażają się bakterie, a jak wiadomo – próchnica jest chorobą bakteryjną.

Nie najlepiej na zdrowie zębów wpływa sięganie po słodkości, którym w ciąży niełatwo się oprzeć, oraz poranne mdłości i wymioty – kwasy żołądkowe uszkadzają szkliwo. Nie zakładaj więc optymistycznie, że po wyleczeniu wszystkich ubytków przed ciążą, nie będziesz musiała odwiedzać stomatologa w jej trakcie. Wręcz przeciwnie. Jakim zabiegom można się poddać, a jakich lepiej unikać?

Co wolno, a czego nie?

Raz na trzy miesiące wybierz się na wizytę kontrolną. Lekarz znalazł próchnicę? Większość specjalistów radzi, aby – jeśli to możliwe – poczekać z borowaniem i wyrywaniem do drugiego trymestru. W pierwszym trymestrze lepiej unikać stosowania wszelkich leków i środków znieczulających, w tym okresie większe jest także ryzyko krwawienia. Obawy te znikają w drugim trymestrze. Wówczas wypełnianie ubytku nie stwarza zagrożenia dla płodu (pod warunkiem, że nie jest to wypełnienie amalgamatowe z rtęcią), nie ma również przeciwwskazań do podania odpowiednio dobranego preparatu znieczulającego (bez dodatku środków obkurczających naczynia). Wyjątkową sytuacją jest bardzo silna infekcja i towarzyszący jej intensywny ból. W takim przypadku może się okazać, że niezbędne jest podjęcie działań w pierwszym trymestrze, po konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę. A jakich zabiegów należy bezwzględnie unikać?

Kobietom w ciąży odradzane są wszelkie procedury, które wiążą się z większą ingerencją w organizm, a więc np. z zakresu chirurgii stomatologicznej. Niewskazane jest również wybielanie. Dylemat pojawia się wtedy, gdy konieczne jest leczenie kanałowe. Czy poprzedzające je prześwietlenie rentgenowskie jest bezpieczne dla płodu? Część specjalistów przekonuje, że tak, w końcu dawki promieniowania są minimalne, prześwietlenie obejmuje tylko okolice głowy, a na resztę ciała nakładany jest specjalny ołowiany płaszcz. Z drugiej strony jednak pewne wątpliwości nasunęło badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Waszyngtonie, którzy wskazali na zależność między wykonywaniem zdjęć rentgenowskich zębów podczas ciąży a niską masą urodzeniową dzieci. Bezpieczną alternatywą dla rentgenu, dostępną w bardziej nowoczesnych gabinetach, jest użycie tzw. endometru.

Jak dbać o zęby?

Oczyszczanie zębów dwa razy dziennie – rano i wieczorem – przy użyciu miękkiej szczoteczki to absolutne minimum. Higiena powinna obejmować także usuwanie resztek pokarmów z przestrzeni międzyzębowych za pomocą nici dentystycznej. Warto również zaopatrzyć się w płyn do płukania jamy ustnej, najlepiej bezalkoholowy – choć płynu nie połykamy, więc alkohol nie dostaje się do organizmu, a jego kontakt ze śluzówką jest zbyt krótki, aby się wchłonął, to może on działać drażniąco na rozpulchnione dziąsła. Nie zapominajmy o języku, na którym gromadzi się mnóstwo bakterii. Na odwrocie szczoteczki do zębów często znajduje się „tarka” przeznaczona właśnie do jego czyszczenia. Postarajmy się także zapanować nad pokusą sięgania po słodycze i pełne cukru napoje.

Źródło: Hart R., Doherty D. A., Newnham I. A., Pennell C. E., Newnham J. P.,Periodontal disease – a further potentially modifiable risk factor limiting conception – a case for a pre-pregnancy dental check-up?, Hum Reprod.2011; 26 (Suppl 1): i70.

Hujoel P. P., Bollen A. M., Noonan C. J., del Aguila M. A., Antepartum dental radiography and infant low birth weightJAMA, 2004 Apr 28; 291 (16): 1987-93.

Kiernicka M., Podsiadła-Urban G., Wysokińska-Miszczuk J., Wpływ estrogenów i progesteronu na stan przyzębia w poszczególnych okresach życia kobiety – przegląd piśmiennictwa , Dent. Med. Probl., 2010, 47, 1, 89–96 .

Kurnatowska A., Stankiewicz-Szałapska A., Badania kliniczne przyzębia kobiet z ciążą powikłaną i prawidłową Gin. Prakt., 2010; 1: 39-45.

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

2 KOMENTARZY

Odpowiedz