Kontakt skóra do skóry – 8 korzyści dla mamy i dziecka
Pin It

Czuły dotyk, zapach mamy, jej głos, bicie serca, ciepło ciała – możliwość przytulenia się do nagiej piersi mamy bezpośrednio po porodzie to dla noworodka znacznie więcej niż tylko powitanie. Kontakt skóra do skóry (skin to skin, STS) oprócz tego, że daje poczucie bezpieczeństwa, niesie też za sobą wiele ważnych korzyści – i dla dziecka, i dla mamy. 

Co to jest?

Kontakt skóra do skóry polega na położeniu nagiego noworodka na nagim ciele mamy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca rozpoczęcie kontaktu skóra do skóry natychmiast po narodzinach, w ciągu pierwszych 5 minut. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia obowiązującym od 2011 roku, kontakt mamy z dzieckiem powinien nastąpić bezpośrednio po porodzie, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych. Jak zostało określone w rozporządzeniu, kobiecie i dziecku należy umożliwić nieprzerwany kontakt, trwający co najmniej dwie godziny po porodzie. W tym czasie personel medyczny powinien zachęcać mamę do rozpoznania momentu, kiedy dziecko jest gotowe do ssania piersi.

Polecamy: Prawa kobiet w ciąży i na porodówce

Jeżeli stan dziecka jest dobry, czynności takie jak mierzenie, ważenie, wykąpanie mogą odbyć się później, po zakończeniu pierwszego karmienia. Opóźnienie tych czynności nie sprawi, że waga dziecka czy jego wymiary zmienią się od chwili narodzin. Ocena skali Apgar, odpępnienie i wstępne badania mogą się odbyć na brzuchu mamy. Mama może tulić swoje dziecko również podczas rodzenia łożyska czy szycia krocza.

Skuteczność kontaktu skóra do skóry została udowodniona naukowo. Sprawdź, jakie są jego zalety:

1. Lepsza adaptacja do nowych warunków i mniejszy stres dla dziecka – kontakt skóra do skóry sprawia, że dziecko szybciej adaptuje się do życia w nowym środowisku. Inna temperatura, światło, nowe dźwięki dostarczają mu wielu nowych bodźców. Ciepło i dotyk mamy, jej znajomy zapach, głos i bicie serca dają mu poczucie bezpieczeństwa, pozwalają oswoić się z nową rzeczywistością i minimalizują stres związany z porodem.

Polecamy: Dziecko – aktywny uczestnik porodu

2. Noworodek kolonizuje się florą bakteryjną mamy – wraz z chwilą narodzin dziecko trafia w świat drobnoustrojów. To istotne w jaki sposób konstruuje się u dziecka flora bakteryjna jelit w pierwszych godzinach po porodzie. Flora bakteryjna jelit to silna bariera chroniąca przed dużą ilością patogenicznych bakterii. Jest też konieczna do rozkładania toksyn i wytwarzania witamin. Odgrywa również bardzo ważną rolę w rozwoju i dojrzewaniu systemu odpornościowego. Noworodek położony tuż po narodzinach na piersi mamy kolonizowany jest bezpieczną dla niego florą bakteryjną mamy, a nie florą szpitala. Zapewnia mu to ochronę przed bakteriami szpitalnymi.

Spodnie dla niemowlaka (2).png

3. Najlepsze warunki do termoregulacji – nagie ciało matki ogrzewa dziecko. Nie bez powodu mówi się, że matka to najlepszy inkubator. Nagi maluszek położony na ciele mamy zostanie osuszony i przykryty pieluszkami, co dodatkowo ochrania przed zmarznięciem. Kontakt skóra do skóry zapewnia dziecku optymalną temperaturę i zmniejsza ryzyko wychłodzenia organizmu. Poza temperaturą, STS umożliwia też ustabilizowanie po porodzie podstawowych oznak życiowych, takich jak puls, ciśnienie krwi, oddech.

4. Dobry start w karmieniu piersią – kontakt skóra do skóry sprzyja rozwojowi laktacji. Położenie nagiego noworodka na piersi mamy powoduje grę hormonów, w tym wyrzut prolaktyny i oksytocyny – hormonów odpowiedzialnych za produkcję mleka. Pierwszego karmienia nie trzeba przyspieszać. Noworodek położony na brzuchu mamy potrafi sam pełzać w kierunku brodawki i zacząć ją ssać (to dzięki zapachowi wytwarzanemu przez gruczoły wokół brodawek, podobnemu do zapachu wód płodowych). Dziecko samodzielnie odpycha się stopami i nogami i wędruje do piersi. Jego odruch ssania jest najsilniejszy w ciągu pierwszych dwóch godzin od urodzenia. Ingerowanie w tak instynktowne, naturalne zachowanie jest zbędne. Badania wykazały, że wczesny kontakt zwiększa szanse na długie karmienie piersią. STS daje też dziecku możliwość, aby jak najszybciej zacząć czerpać z dobroczynnych właściwości siary – pierwszego kobiecego pokarmu, który zawiera m.in. przeciwciała odpornościowe. Spójrz, jak noworodek przemieszcza się w kierunku piersi: 

5. Mniej płaczu – z badań wynika, że dzieci, które miały wczesny kontakt z mamą, płaczą krócej i rzadziej.

6. Wzmocnienie więzi – tworzenie więzi ma swoje podstawy fizjologiczne. Po porodzie matka i dziecko znajdują się pod wpływem unikalnej mieszanki hormonów – oksytocyny (tzw. hormon miłości), prolaktyny, endorfin i adrenaliny, które sprawiają, że między nimi tworzy się więź. Kontakt skóra do skóry umożliwia zaspokojenie potrzeby bliskości zarówno mamy, jak i dziecka i wzmacnia więź emocjonalną.

7. Wsparcie kompetencji rodziców – badania dowiodły, że matki mające wczesny kontakt z dzieckiem w trzecim dniu po porodzie wykazują mniejszy lęk, większą wiarę we własne siły i większą zdolność do samodzielnej opieki nad dzieckiem. Wyniki badań sugerują, że kobiety, które po porodzie spędzają czas ze swoimi dziećmi w kontakcie skóra do skóry, lepiej oceniają swoje kompetencje w opiece nad dzieckiem, a także lepiej i szybciej reagują na potrzeby dzieci.

8. Korzyści dla mamy – bliskość dziecka i ssanie piersi powoduje u mamy wyrzut oksytocyny, co pobudza macicę do skurczu i umożliwia wypchnięcie na zewnątrz łożyska. Hormon ten chroni też matkę przed nadmiernym krwawieniem. Tulenie do siebie dziecka wydziela też hormony szczęścia, które sprawiają, że mama czuje się lepiej. STS obniża ryzyko wystąpienia depresji poporodowej i obniża poziom stresu u matki.

Warto dodać, że kontakt skóra do skóry jest szczególnie korzystny dla noworodków urodzonych przedwcześnie i z niską masą urodzeniową. Dowiedz się więcej na ten temat.

Kontakt skóra do skóry z tatą

W przypadku cesarskiego cięcia bądź innej sytuacji, w której mama nie może otrzymać dziecka, kontakt skóra do skóry może przejąć tata. Skóra dziecka zostanie wtedy skolonizowana bakteriami taty, co również będzie korzystne dla noworodka. Ciepło skóry ojca i znajomy głos dadzą mu poczucie bezpieczeństwa.

Dowiedz się więcej: Kontakt skóra do skóry po cesarskim cięciu

Utrudnienia

Jeżeli nie ma ku temu żadnych powodów, kontakt skóra do skóry nie powinien być utrudniany (np. przez rutynę). Jeżeli mama musi być przeniesiona na inną salę, może poprosić o to, aby pozostać z dzieckiem w kontakcie. Jeżeli nie ma takiej możliwości, aby mieć kontakt z dzieckiem bezpośrednio po porodzie, warto rozpocząć go możliwie najszybciej po otrzymaniu dziecka. Już przed porodem, na etapie wybierania szpitala, warto odwiedzić dane miejsce i zapytać o możliwość kontaktu bezpośrednio po porodzie czy po cesarskim cięciu. Warto pamiętać, że zgodnie ze standardem opieki okołoporodowej mamy prawo do kontaktu skóra do skóry (sprawdź TUTAJ).

W domu

O kontakt skóra do skóry warto zadbać również w domu. Maluszek może być położony nie tylko na piersi mamy – to również doskonała metoda na kontakt z tatą, czy z rodzeństwem (leżący noworodek może mieć założoną pieluszkę). Tego typu kontakt jest ważny na każdym etapie – można go praktykować w dowolnym momencie życia dziecka. Potrzeba bliskości nie ma granic wiekowych.

Źródła:

  • Fundacja Rodzić po Ludzku, Najważniejsza chwila w życiu. O pierwszym kontakcie matki z dzieckiem i możliwościach jego realizacji w placówkach położniczych w Polsce, Warszawa 2012
  • Lamaze International, 6 zasad wspierających przebieg normalnego porodu
  • Martha i William Sears, Księga Rodzicielstwa Bliskości, Warszawa 2013
  • Michel Odent, Cesarskie cięcie a poród naturalny – wątpliwości, konsekwencje, wyzwania, Wrocław 2011
  • Michel Odent, Odrodzone narodziny, Krosno 2009
  • Gill Rapley, Tracey Murkett, Po prostu piersią, Warszawa 2015
  • Anna Stodolak, Aleksander Fuglewicz , Kontakt skóra do skóry i kangurowanie noworodków – chwilowa moda czy naukowo udowodniona metoda? , Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 5, zeszyt 1, 19-25, 2012
Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

3 KOMENTARZY

  1. Kiedy ja urodziłam swoje maleństwo kontakt z nim nie był mozliwy, miałam robioną cesarke. Jednak by dziecku dostarczyc tych własciwych bakterii podano mu preparat FFbaby, tak by maluszek nie nabył flory szpitalnej i nie dostał jakiegoś zakazenia. Podanie takiej flory zmniejsza u dzieci rodzonych drogą cc ryzyko alergii pokarmowych.

Odpowiedz