nowe standardy opieki okołoporodowej
Pin It

Jakie prawa należą się rodzącej? Do czego zobowiązany jest personel medyczny? W jaki sposób powinna wyglądać opieka nad kobietą i noworodkiem po porodzie? Minister zdrowia Łukasz Szumowski przedstawił nowe standardy opieki okołoporodowej, które mają obowiązywać od 1 stycznia 2019 roku. Co konkretnie się zmieni?

Minister zdrowia Łukasz Szumowski oraz wiceminister Józefa Szczurek-Żelazko, podczas konferencji prasowej w Ministerstwie Zdrowia, ogłosili najważniejsze punkty nowych organizacyjnych standardów opieki okołoporodowej.

W spotkaniu wzięli udział również eksperci, którzy wspólnie z powołanym przez Ministra Zespołem przygotowywali projekt standardów: prof. Ewa Helwich – konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii, prof. Krzysztof Czajkowski – konsultant krajowy w dziedzinie położnictwa i ginekologii i Ewa Janiuk – położna, wiceprezes Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych.

Jak czytamy w Projekcie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, uwzględnia on wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), osiągnięcia medycyny opartej na doświadczeniach naukowych oraz doświadczenia polskie w zakresie opieki nad matką i dzieckiem.

Jak wynika z notatki z konferencji (z dnia 4 kwietnia 2018 roku) opublikowanej na stronie Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych, podstawowym założeniem zmian jest zapewnienie bezpieczeństwa oraz utrzymanie dobrego stanu zdrowia matki i dziecka przy jednoczesnym minimalizowaniu interwencji medycznej.

I choć brzmi to dosyć ogólnie, w punkcie tym zawierają się:

  • poprawa bezpieczeństwa i komfortu rodzącej,
  • ochrona kobiet i dzieci przed nadmierną medykalizacją,
  • ujednolicenie zasad opieki nad rodzącą,
  • informowanie podopiecznej na temat organizacji opieki okołoporodowej i praw pacjenta,
  • propagowanie edukacji przedporodowej, której celem jest obniżenie lęku kobiet przed porodem, a przez to ograniczenie liczby cięć cesarskich,
  • upowszechnianie karmienia naturalnego.
Nowe standardy opieki okołoporodowej – zmiany

Choć znaczna część przepisów dotyczących opieki okołoporodowej pozostaje niezmiennych, wprowadzono również kilka znaczących zmian.

Standard dla wszystkich

Nowe przepisy nie ograniczają się wyłącznie do ciąży i porodu o charakterze fizjologicznym. Mają one dotyczyć wszystkich ciąż i porodów. W najnowszym akcie prawnym znajdziemy przepisy dotyczące ciąży, łagodzenia bólu porodowego, a także zasad organizacji pracy personelu w przypadkach szczególnie trudnych, takich jak poronienie, urodzenie martwego dziecka i urodzenie ciężko chorego dziecka.

Szkolenie personelu i monitoring realizacji standardów

Nowe przepisy nakazują szkolenia personelu w zakresie stosowania standardów, ale i monitoring ich przestrzegania z uwzględnieniem tych działań w regulaminach organizacyjnych podmiotów realizujących opiekę okołoporodową (patrz: szpitale), a także aktualizację wiedzy. Co to oznacza w praktyce? Dotychczasowe standardy nie zawsze były przestrzegane i nikt tego nie kontrolował. Teraz ma się to zmienić.

Likwidacja obowiązkowej hospitalizacji po 41. tygodniu ciąży

W nowym standardzie usunięto przepis polegający na skierowaniu kobiety w ciąży do przymusowej hospitalizacji po ukończeniu 41. tygodnia ciąży, którego stosowanie mogło przyczynić się do nadmiernej medykalizacji polegającej na wykonywaniu zabiegu indukcji porodu i większej liczby porodów zabiegowych. Nowy standard zabezpiecza zdrowie pacjentki i jej dziecka przez wzmożone monitorowanie ich stanu, wskazując na konieczność zakończenia ciąży przed 42. tygodniem ciąży bez wcześniejszej hospitalizacji, jeśli nie występują ku temu przesłanki, czyli niepokojące objawy zagrażające ich zdrowiu lub życiu.

Sprawdzanie ryzyka depresji poporodowej

Dotychczas był to temat zaniedbany. O działania w tym kierunku starała się m.in. Fundacja Rodzić Po Ludzku. W ramach nowych standardów osoba sprawująca opiekę nad kobietą w ciąży i w połogu ma ocenić ryzyko i nasilenie objawów depresji poporodowej. Propozycja, jaka padła w projekcie to trzykrotne identyfikowanie ryzyka depresji: w I trymestrze ciąży (11.-14. tydz.), na miesiąc przed porodem (33.-37. tydz.) oraz miesiąc po porodzie w czasie wizyty położnej w miejscu zamieszkania lub pobytu matki i dziecka.

Ujednolicenie ram programowych edukacji przedporodowej

W nowych standardach za edukację przedporodową odpowiada położna, która ma pełną swobodę w doborze osób, które w jej ocenie, w sposób profesjonalny przedstawią treści z zakresu prezentowanej przez siebie specjalności. Z edukacji przedporodowej będą mogły korzystać kobiety od 21. tygodnia ciąży do porodu (tak jak dotychczas). Wymiar i częstotliwość spotkań ma być dostosowany do indywidualnych potrzeb ciężarnej (dotychczas od 21. tyg. raz w tygodniu, a od 32. tyg. dwa razy w tygodniu).

Wybór położnej

W projekcie rozporządzenia doprecyzowano obowiązek skierowania ciężarnej do objęcia opieką przez położną podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), jeżeli osobą sprawującą opiekę jest lekarz (pomiędzy ukończonym 21. a 26. Tyg. ciąży). Samo skierowanie do położnej uznano za niewystarczające (jak wynika z badań, tylko 3% procent ginekologów kieruje pacjentki do położnych) i zaproponowano, aby położna POZ dodatkowo potwierdziła przyjęcie pacjentki do opieki po porodzie przez wpis do planu opieki przedporodowej i karty przebiegu ciąży swoich danych lub podmiotu, który wykonuje działalność leczniczą w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. W praktyce oznacza to troskę o to, aby ciężarna wybrała i poznała swoją położną jeszcze przed porodem (najlepiej w ramach edukacji, o czym punkt wyżej).

Nowe przepisy zwracają także szczególną uwagę na właściwe wykorzystanie wiedzy i kompetencji położnych, aby umożliwić im większą samodzielność w opiece nad matką i noworodkiem.

Łagodzenie bólu porodowego

Łagodzenie bólu porodowego w nowych standardach nie jest traktowane jako dodatkowa interwencja medyczna. Pacjentka musi otrzymać kompletną i pełną informację, jakie metody uśmierzania bólu są dla niej dostępne, w jaki sposób działają i jakie mogą mieć ewentualne skutki niepożądane, na każdym etapie podejmowania decyzji. Łagodzenie bólu porodowego dotyczy zarówno metod niefarmakologicznych (techniki relaksacyjne, piłka, TENS itp.), jak i farmakologicznych (Analgezja wziewna, regionalna, stosowanie opioidów).

Zapoznanie się z miejscem porodu

W ramach nowych przepisów wprowadzono możliwość wcześniejszego zapoznania ciężarnej z miejscem porodu, wypełnienia dokumentacji medycznej oraz odbycia wcześniejszej konsultacji anestezjologicznej w celu przekazania informacji o wskazaniach i przeciwwskazaniach do zastosowania znieczulenia ogólnego (fachowo: anaglezji regionalnej) w trakcie porodu.

Sytuacje szczególne 

W nowych standardach określenie „niepowodzenia położniczego” zostało zastąpione określeniem „sytuacje szczególne”, pod pojęciem których należy rozumieć: poronienie, urodzenie dziecka martwego, niezdolnego do życia lub obarczonego letalnymi schorzeniami, urodzenie chorego dziecka lub dziecka z wadami wrodzonymi. W ramach nowych przepisów zobowiązano personel medyczny (w przypadku zdiagnozowania ciężkich, nieuleczalnych chorób płodu powstałych w okresie prenatalnym lub w trakcie porodu) do informowania o możliwości uzyskania dalszej pomocy w ramach opieki paliatywnej i hospicyjnej. Oznacza to nacisk na otoczenie kobiety w sytuacji szczególnej szczególną opieką.

Zabiegi i pielęgnacja noworodka przy matce

Ten zapis nakłada na personel medyczny obowiązek wykonywania wszystkich zabiegów pielęgnacyjnych i obowiązkowych standardowych procedur wobec noworodka w obecności matki na sali „matka z dzieckiem”.

Wsparcie kontaktu „skóra do skóry”

W nowych przepisach doprecyzowano czas badania klinicznego noworodka, aby nie kolidowało ono z zapewnieniem dwugodzinnego nieprzerwanego kontaktu „skóra do skóry” noworodka z matką.

Wsparcie laktacji

Najnowsze standardy kładą duży nacisk na naturalne karmienie i promocję karmienia piersią. Szpitale mają być zobligowane do zapewnienia każdej potrzebującej matce sprzętu do skutecznego pozyskiwania mleka kobiecego oraz są nakłaniane do podawania mleka z banków mleka kobiecego w przypadku wcześniaków, o znacznej niedojrzałości, które nie mogą być karmione mlekiem mamy.

Podawanie mleka modyfikowanego jako interwencja medyczna

Nowe zapisy umieszczają podawanie mleka modyfikowanego noworodkom na liście interwencji medycznych (obok amniotomii, indukcji porodu, stymulacji czynności skurczowej macicy, nacięcia krocza i cięcia cesarskiego), których ograniczenie jest celem wprowadzania standardów.

Jedzenie w trakcie porodu

Ta zmiana sprawia, że decyzję o możliwości spożywania posiłków w trakcie porodu będzie podejmował lekarz (do tej pory mogły decydować również położne, które spędzają jednak większość czasu przy rodzącej).

Poród w domu

Nowe zapisy mogą skomplikować sprawę porodów domowych.  Organizacja opieki w warunkach pozaszpitalnych obejmuje opracowanie i uzgodnienie w formie umowy na piśmie z odpowiednimi podmiotami, wykonującymi działalność leczniczą, porozumień dotyczących trybu i warunków przekazania kobiety lub dziecka do szpitala (w sytuacjach zagrożenia i niemożności urodzenia w domu). Jak zaznaczają położne przyjmujące porody domowe, istnieje zagrożenie ze strony powyższych podmiotów (oddziały położnicze/neonatologiczne) odmowy podpisywania pisemnych umów, z czym niejednokrotnie się spotkały.

Projekt rozporządzenia został przekazany do konsultacji społecznych do dnia 7.05.2018 roku

31.12.2018 roku przestają obowiązywać dotychczasowe standardy medyczne opieki okołoporodowej.

1.01.2019 roku planowane jest wprowadzenie w życie nowych standardów organizacyjnych w opiece okołoporodowej w formie rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Część XIII pkt 7 projektu rozporządzenia, mówiąca o zapewnieniu niezbędnego sprzętu medycznego do skutecznego pozyskiwania mleka dla każdej matki tego potrzebującej, obowiązywać będzie dopiero od 1.01.2022 roku.

Link do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

BRAK KOMENTARZY

Odpowiedz