Pierwszy trymestr ciąży
Pin It

Pierwszy trymestr ciąży to czas prawdziwej rewolucji. Zarówno w organizmie kobiety, jak i w jej dotychczasowym życiu zachodzą ogromne zmiany. Każda sfera codzienności, od diety, po pracę i sposoby spędzania wolnego czasu, ulegnie teraz zmianie. Nie funkcjonujesz już sama – pora zacząć myśleć kategorią „my”.

Prawidłowo przebiegająca ciąża trwa 9 miesięcy, co można przeliczyć na 3 trymestry, 40 tygodni, bądź 280 dni. Pierwszy trymestr liczymy od momentu ostatniej miesiączki do końca 12 tygodnia ciąży. O tym, że jesteś w ciąży najprawdopodobniej dowiesz się nie wcześniej niż po upływie pierwszego miesiąca. Brak miesiączki oraz inne objawy, które będziesz mogła u siebie zaobserwować, uświadomią Ci, że w Twoim organizmie rozwija się dziecko.

Lekarze umownie za początek ciąży uznają pierwszy dzień ostatniej miesiączki i na podstawie tej daty określają później termin porodu. W rzeczywistości więc ciąża jest liczona jeszcze zanim dojdzie do poczęcia. Przez pierwsze dwa tygodnie jama macicy dopiero przygotowuje się na przyjęcie zarodka, a do zapłodnienia dojdzie w kolejnym tygodniu – trzecim. Po połączeniu plemnika z komórką jajową powstanie zarodek, który w ciągu pierwszego trymestru rozwinie się od wielkości łebka od szpilki po rozmiar kurzego jajka, tj. od około 0,1 mm do 6-7 cm. Pod koniec tego okresu ciąży będzie ważyć tyle, co cukierek, tj. 10-13 g.

Sprawdź nasz kalendarz ciąży

Nowe życie i jego pierwsze umiejętności

Pierwszy trymestr to najważniejszy okres dla rozwoju dziecka. W tym czasie przejdzie on przez stadia rozwoju od moruli i blastocysty po embrion i płód. W ciągu trzech miesięcy rozwiną się wszystkie najważniejsze narządy wewnętrzne – mózg, nerki, trzustka, płuca, jelita, wątroba, serce. Z tygodnia na tydzień twarz dziecka będzie wzbogacać się o nowe elementy, aż pod koniec trymestru jego wygląd będzie przypominać miniaturowego człowieka. Oczy, nos, usta, broda, czy nawet struny głosowe będą już na właściwym miejscu. Wykształcą się już takie detale jak powieki, paznokcie, linie papilarne, zawiązki zębów, czy cebulki włosowe.

Wraz z momentem zapłodnienia maleństwo ma już określoną płeć, kolor oczu (które w pierwszym trymestrze cały czas są zamknięte, ale mają już tęczówkę i siatkówkę) oraz cechy dziedziczne po matce lub ojcu. Już w trzecim tygodniu ciąży zaczyna rozwijać się jego mózg, serce, rdzeń kręgowy.

Spośród wszystkich narządów najprędzej rozwinie się i zacznie funkcjonować serce. Już pod koniec piątego tygodnia będzie ono bić. Podczas badania USG będzie można je również usłyszeć. Wraz z końcem pierwszego trymestru serce dziecka bije z szybkością 160 uderzeń na minutę.

W pierwszym etapie ciąży błyskawicznie zmienia się wygląd dziecka. Ma nieproporcjonalnie dużą głowę, mały tułów, a nawet ogonek, który pojawia się w szóstym i znika w dziewiątym tygodniu. Nim skończy się ten trymestr będzie miało już wszystkie kończyny (górne rozwijają się nieco szybciej niż dolne), paluszki u dłoni i stóp, a w ósmym tygodniu dziecko będzie umiało już się poruszać, zginać ręce i nogi, czego matka nie może jeszcze odczuwać. W tym samym czasie pojawi się u niego błędnik, dzięki czemu maleństwo będzie czuło ruchy matki. Gwałtowne zmiany pozycji, bądź podskoki mogą budzić u niego niepokój.

W pierwszym trymestrze płeć dziecka nie jest jeszcze znana, chociaż narządy płciowe są wykształcone, a u chłopców produkowany jest już testosteron.

W dziesiątym tygodniu, tj. w połowie trzeciego miesiąca ciąży, dziecko przechodzi z okresu zarodkowego do płodowego i zaczyna nabierać zdumiewających umiejętności. Potrafi odczuwać już emocje swojej mamy, wie kiedy jest szczęśliwa, a kiedy się denerwuje. Wszystko to zawdzięcza się hormonom, które produkuje organizm kobiety i które przenikają do krwioobiegu płodu. Dlatego też, kiedy mama przeżywa pozytywne emocje, dziecko jest radosne, a każdy stres i gniew prowadzi do jego zaniepokojenia.

Pod koniec tego okresu ciąży dziecko potrafi już ssać (np. kciuka), połykać (połyka i wydala płyn owodniowy, w którym pływa), a nawet ziewać, marszczyć czoło i uśmiechać się. Od czasu do czasu miewa czkawki, ale matka jeszcze tego nie odczuwa. Ma już wykształcone kubki smakowe, czyli odróżnia już smaki. Potrafi też wchodzić w interakcje ze swoją mamą, tj. reaguje na bodźce z zewnątrz (np. kiedy kobieta przystawia rękę do brzucha, maleństwo zbliża się do jego ścianki i odczuwa ciepło dłoni).

Polecamy: Rozwój zmysłów w życiu płodowym 

Mama

Chociaż każda ciąża przebiega inaczej i należy ją traktować indywidualnie, pierwszy trymestr najczęściej nie jest dla kobiety łatwym okresem. W tym czasie pojawia się wiele dolegliwości, które przystosowują organizm do zmian. Nudności, wymioty, zmęczenie, senność, zaparcia, częste oddawanie moczu, obrzęki mogą być stałym elementem każdego dnia. Pod koniec pierwszego trymestru dolegliwości powinny złagodnieć, a niektóre z nich (np. wymioty) zniknąć całkowicie.  Bywa jednak, że niektóre kobiety przechodzą przez ten etap bezobjawowo, co nie powinno być przyczyną niepokoju.

W ciągu tych trzech miesięcy można zauważyć też szereg zmian w swoim wyglądzie. Pomimo, że brzuszek nie jest jeszcze zbyt widoczny, wyraźnie można dostrzec przemiany w swoich piersiach. Są pełniejsze, ale i bardziej wrażliwe na dotyk oraz bolesne, pojawiają się na nich drobne żyłki. Cera również ulega zmianie, jej stan może się nieco pogorszyć, czego powodem są zmiany hormonalne. Skóra będzie wymagać teraz większej opieki, zwłaszcza, że zaczyna się coraz bardziej rozciągać. Już w pierwszym trymestrze dobrze jest sięgnąć po kosmetyki na rozstępy oraz zadbać o odpowiednie nawilżenie skóry, w czym pomoże również picie dużej ilości wody (u kobiet w ciąży zapotrzebowanie na wodę wzrasta do co najmniej 3 litrów dziennie).

Na tym etapie ciąży przyszła mama nie powinna przytyć więcej niż 1-2 kg. Na skutek uporczywych wymiotów można nawet nieco schudnąć. Pomimo różnych zachcianek lepiej kontrolować swoją wagę i nie objadać się za dwoje. Teraz należałoby też zmienić swoją dietę, aby dostarczać dziecku jak najwięcej wartościowych produktów. Z niektórych trzeba nawet zrezygnować na cały okres ciąży.

Sprawdź: Ważne składniki w diecie kobiet w ciąży

Już na samym początku pierwszego trymestru pomiędzy matką a płodem funkcjonuje wymiana krwi, a przez łożysko dociera tlen i pokarm pozwalające dziecku prawidłowo się rozwijać. Jakakolwiek ilość stosowanych toksycznych substancji ma na płód bardzo negatywny wpływ i może prowadzić do jego wad rozwojowych. Alkohol, nikotyna i wszelkie inne używki są w ciąży surowo zabronione. Do dziesiątego tygodnia dziecko szczególnie jest narażone na powstanie wad rozwojowych, więc jeśli do tego czasu dojdzie do jakiś uszkodzeń, nie można już ich odwrócić.

Pod koniec tego trymestru znacznie spada też ryzyko poronienia.

Huśtawka emocji

Częste zmiany nastroju, śmiech i płacz na przemian, to typowe symptomy tego okresu. Zarówno kobieta w ciąży, jak i jej otoczenie, muszą przywyknąć do tego, że wiodącą rolę odgrywają teraz hormony, które odpowiadają za samopoczucie przyszłej mamy. Płacz, nostalgia, zniechęcenie, euforia, apatia są zupełnie naturalne na tym etapie ciąży i jest bardzo prawdopodobne, że będą pojawiać się aż do samego porodu. Wraz z końcem pierwszego trymestru nastrój kobiety może się poprawić, co wiąże się z ustępowaniem niektórych dolegliwości. Relaks, chwile odpoczynku (zwłaszcza w pracy), unikanie stresu są bardzo wskazane, zwłaszcza, że stany emocjonalne matki są już odczuwane przez dziecko.

Polecamy: Jak radzić sobie z emocjami w ciąży?

Pod stałą opieką

Od tego trymestru w życiu kobiety w ciąży pojawi się jeszcze jedna ważna postać, z którą powinna być w stałym kontakcie. To ona będzie czuwać nad prawidłowym przebiegiem ciąży, rozwiewać wszelkie wątpliwości i kierować na odpowiednie badania. Mowa o lekarzu lub położnej – osobie, która będzie prowadziła Twoją ciążę. Wybór specjalisty jest jedną z pierwszych i najważniejszych decyzji, jaką należy podjąć.

Po wizycie u osoby prowadzącej ciążę kobieta otrzymuje swoją kartę ciąży, w której będą zawarte wszystkie najważniejsze informacje o przebiegu ciąży, przebytych badaniach, stanie zdrowia matki i dziecka. Każda konsultacja lekarska powinna być odnotowana. W pierwszym trymestrze zaleca się comiesięczne wizyty u ginekologa.

W przypadku jakiegokolwiek bólu brzucha bądź krwawienia należy informować o nich lekarza lub położną. Na samym początku ciąży może pojawić się tzw. plamienie implantacyjne, które powodowane jest zagnieżdżaniem się zarodka w błonie śluzowej macicy. Często bywa ono mylone z miesiączką.

Badania

W pierwszym trymestrze, najpóźniej między 8. a 12. tygodniem, powinno być wykonane pierwsze badanie USG, które pozwoli stwierdzić, czy dziecko rozwija się prawidłowo. Podczas badania matka po raz pierwszy będzie mogła zobaczyć swoje maleństwo.

Oprócz USG na tym etapie ciąży powinny być już zrobione takie badania jak: morfologia krwi (najlepiej wykonywać każdego miesiąca), cytologia (jeżeli kobieta nie robiła jej w ciągu ostatniego roku), badanie ogólne moczu, określenie grupy krwi i czynnika RH (dotyczy też partnera, pozwala określić ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego), pomiar ciśnienia tętniczego krwi, pomiar wagi, WR (wykrywa kiłę, bardzo groźną w czasie ciąży), test na obecność przeciwciał: toksoplazmozy, różyczki, cytomegalii, określenie poziomu glukozy we krwi.

W pierwszym trymestrze dobrze jest również umówić się na wizytę u dentysty. Każdy stan zapalny w późniejszym etapie ciąży może mieć negatywny wpływ na jej przebieg.

Sprawdź: Położna – dlaczego w ciąży warto z nią nawiązać kontakt?

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

BRAK KOMENTARZY

Odpowiedz